Khó khăn học tập của trẻ từ 05 - 12 tuổi

Nhiều bậc phụ huynh thắc mắc như: “Sao con tôi không thể tập trung vào học tập”, hay “Sao trẻ không thể ghép vần, khó viết chữ và khó khăn làm toán”. Dù kết quả kiểm tra trí tuệ bình thường, cha mẹ có thể nhầm lẫn cho rằng trẻ lười biếng hoặc học dốt. Khi nghi ngờ trẻ có khó khăn học tập, nên đưa trẻ đi khám để kiểm tra và can thiệp kịp thời. Vậy khó khăn học tập là gì? Khó khăn học tập là rối loạn trong việc tiếp thu và vận dụng kỹ năng đọc, viết, làm toán, xuất phát từ khiếm khuyết chức năng hệ thần kinh trung ương. Theo DSM-V, khuyết tật học tập bao gồm 3 dạng chính: khó khăn về đọc, toán, và viết. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết về từng dạng đặc thù này.

full kho khan hoc tap tre 5 12 tuoi 1

Các dạng khó khăn học tập

1. Khó khăn về viết

Khó khăn về viết là dạng khuyết tật học tập liên quan đến khả năng thể hiện suy nghĩ bằng chữ viết, thường thấy qua các lỗi như nhận biết lề kém, chữ viết méo mó, khó đọc, tốc độ viết chậm, lỗi chính tả, sử dụng chấm câu sai hoặc diễn đạt kém. Trẻ cũng có thể viết chữ dính liền hoặc không thẳng hàng. Để hỗ trợ trẻ, ba mẹ có thể:

  • Sử dụng công cụ hỗ trợ: Dùng dấu vân tay màu để cách chữ, bút highlight để làm nổi bật lề, hoặc sticker để định khoảng cách chữ cái.
  • Kết hợp trò chơi: Chơi vẽ mê cung, tổ chức hoạt động chữ cái ngoài trời để trẻ học mà chơi.
  • Luyện kỹ năng cơ bản: Tập đồ nét cơ bản, dùng giấy khổ to, giấy có 3 đường kẻ hoặc dòng viết cách xa.
  • Hướng dẫn cầm bút: Dạy trẻ cầm bút bằng 3 ngón, giữ khoảng cách 2.5cm từ ngòi bút đến tay, mép bàn tay làm điểm tựa.
  • Chỉnh tư thế ngồi: Ngồi thoải mái, chân thả lỏng, giữ ngực không chạm bàn, khoảng cách từ bàn đến mắt 25-30cm, đảm bảo ánh sáng tốt và vở đặt thẳng.

Những phương pháp này sẽ giúp trẻ cải thiện kỹ năng viết hiệu quả.

2. Khó khăn về toán

Khó khăn về toán là một dạng khuyết tật học tập liên quan đến việc nắm khái niệm, biểu tượng toán học hoặc thực hiện các phép tính, giải toán. Dấu hiệu nhận biết bao gồm: khó đọc, viết, sao chép số; chậm tính nhẩm; nhầm lẫn phép tính; không nhóm số; khó sắp xếp thứ tự số; nhớ công thức toán khó khăn; nhầm lẫn số, vị trí; và khả năng toán học không đồng nhất. Để hỗ trợ trẻ, cha mẹ có thể:

  • Sắp xếp chỗ học thoải mái.
  • Hiểu khó khăn của trẻ, ưu tiên bài tập dễ.
  • Hướng dẫn từng bước đơn giản, ngắn gọn.
  • Dùng đồ dùng trực quan, tránh học thuộc lòng.
  • Cho phép trẻ sử dụng công cụ hỗ trợ.
  • Đưa ví dụ mẫu để trẻ làm theo.
  • Hỗ trợ thị giác, hướng dẫn các bước cụ thể.
  • Khen ngợi nỗ lực, phát huy điểm mạnh của trẻ.

Những chiến lược này sẽ giúp trẻ cải thiện việc học toán hiệu quả hơn.

3. Khó khăn về đọc

Khó khăn về đọc là dạng khuyết tật học tập phổ biến, biểu hiện qua việc trẻ không đọc được, đọc chậm, hoặc không hiểu văn bản. Trẻ lớp 2-3 thường đọc trôi chảy; nếu trẻ có các dấu hiệu sau, cần hỗ trợ kịp thời để tăng cơ hội thành công. 

Dấu hiệu khó khăn đọc:

  • Mắc nhiều lỗi, không hiểu nghĩa từ, nhầm lẫn cấu trúc và thành phần từ.
  • Gặp khó khăn khi đánh vần, nhầm lẫn vần, dấu, hoặc không đọc được từ ghép khó.
  • Đọc trước quên sau.

Phương pháp hỗ trợ:

  • Làm quen mặt chữ, ghép vần từ đơn giản đến phức tạp.
  • Phân biệt tên gọi và âm đọc chữ cái (như chữ "bê" đọc là "bờ").
  • Dạy đánh vần qua trò chơi yêu thích.
  • Luyện tập hàng ngày với thời gian ngắn.

full kho khan hoc tap tre 5 12 tuoi 2

Những lưu ý khi dạy trẻ có khó khăn về học tập

  • Thời gian học: Chọn thời điểm trẻ ít bị ảnh hưởng bởi trò chơi để tập trung tốt hơn.
  • Kiên nhẫn: Nhẹ nhàng và khuyến khích, tránh gây áp lực, tạo môi trường vui vẻ cho trẻ.
  • Chuẩn bị tâm lý: Kết hợp học và chơi để tạo hứng thú, tâm lý thoải mái giúp trẻ tiếp thu hiệu quả.
  • Ôn tập thường xuyên: Nhắc lại để tránh quên, khen ngợi và động viên khi trẻ đạt tiến bộ, như đánh vần hoặc ghép đúng từ.

Tài liệu tham khảo:

  1. Cẩm nang hoàn chỉnh về khuyết tật học tập, Joan M.Harwell, Phạm Minh Mục… dịch, NXB Giáo dục, 2012.
Hotline Rồng Việt
Gửi SMS đến Trung Tâm Rồng Việt Nhắn tin Facebook Zalo Trung Tâm Rồng Việt