Cách giúp bố mẹ giao tiếp với trẻ tự kỷ

Việc giao tiếp với trẻ tự kỷ là một thách thức đối với nhiều phụ huynh. Thay vì lầm tưởng rằng trẻ không giao tiếp được do thiếu ngôn ngữ hay không biết sử dụng từ ngữ, nguyên nhân chính thường nằm ở khả năng xử lý thông tin của trẻ.

full cach giup bo me giao tiep voi tre tu ky 2

Tiến sĩ Nicole Beurkens, một chuyên gia có 12 năm kinh nghiệm làm việc với trẻ tự kỷ, đã đưa ra những chiến lược hữu ích để cải thiện giao tiếp với trẻ tự kỷ.

Nguyên nhân gốc rễ của khó khăn giao tiếp ở trẻ tự kỷ

Quá trình xử lý thông tin bao gồm ba bước: thu nhận thông tin, hiểu ý nghĩa và sử dụng thông tin để hành động. Ở trẻ tự kỷ, khả năng xử lý thông tin kém hiệu quả do sự kết nối yếu giữa các bộ phận trong não, giống như một "con đường làng" so với "đường cao tốc chất lượng cao" ở trẻ thường. Não bộ của trẻ phải xử lý một hệ thống phức tạp các kích thích từ môi trường (âm thanh, màu sắc, mùi vị, vị trí, cảm nhận cơ thể, cân bằng) , khiến quá trình này trở nên chậm chạp và dễ bị ức chế hoặc hoang mang nếu tiếp nhận quá nhiều thông tin.

Các chiến lược giao tiếp hiệu quả với trẻ tự kỷ

Để giúp trẻ tự kỷ tiếp nhận và phản hồi thông tin mà không cần nhắc lại, phụ huynh cần áp dụng các chiến lược sau:

  • Chậm lại: Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường nói nhanh và nói nhiều. Tuy nhiên, trẻ tự kỷ cần nhiều thời gian hơn để xử lý, hiểu và phản hồi thông tin. Việc nói nhanh và liên tục nhắc lại sẽ khiến trẻ rối trí hoặc ức chế hơn, không cho trẻ cơ hội để suy nghĩ. Hãy kiên nhẫn cho trẻ thực hành và cải thiện khả năng thu nhận thông tin, đây là một quá trình lâu dài.
  • Nói ít đi: Nhiều phụ huynh nghĩ rằng cần nói thật nhiều để giúp trẻ tự kỷ phát triển ngôn ngữ, nhưng lời khuyên là hãy nói ít đi. Khi bạn nói nhanh và nhiều, bạn càng đi xa mục tiêu là giúp trẻ hiểu và phản hồi.
    • Ví dụ: Thay vì nói dài dòng, hãy nói đơn giản "Con lấy áo khoác mặc vào" khi muốn trẻ mặc áo khoác.
  • Giao tiếp không lời: Đây là một chiến lược vô cùng quan trọng. Trẻ cần hiểu ngôn ngữ không lời, cử chỉ, dấu hiệu, và vẻ mặt trong đời sống hàng ngày. Nếu trẻ không nhìn, không giao tiếp mắt, không biểu lộ thái độ hoặc không kiểm tra, chia sẻ với bạn, hãy sử dụng cử chỉ thay vì lời nói khi yêu cầu trẻ làm gì đó. Việc này giúp trẻ ít có cơ hội tranh cãi và tập trung vào hành động bạn mong muốn.
  • Giữ khoảng cách giao tiếp phù hợp: Cần giữ khoảng cách đủ gần trong mọi tình huống. Nếu bạn nói vọng từ phòng này sang phòng khác, trẻ sẽ không phản hồi nhanh như bạn muốn. Hãy để ý xem con bạn cần khoảng cách gần đến mức nào để có thể thu nhận thông tin. Luôn ở gần trẻ để trẻ cảm nhận được sự hiện diện của bạn, sau đó truyền đạt thông tin một cách chậm rãi.
    • Với trẻ nhỏ, hãy ngồi xuống bên cạnh trẻ, cầm tay và nói về hoạt động sắp tham gia.

full cach giup bo me giao tiep voi tre tu ky 1

Bằng cách áp dụng đồng thời các chiến lược này – đứng gần con, nói ít, nói chậm lại, và chờ đợi con suy nghĩ rồi trả lời – bạn sẽ thấy hiệu quả ngay lập tức trong giao tiếp với trẻ tự kỷ.

Hotline Rồng Việt
Gửi SMS đến Trung Tâm Rồng Việt Nhắn tin Facebook Zalo Trung Tâm Rồng Việt